Wydawca treści Wydawca treści

Ochrona gatunkowa

Ochrona gatunkowa ma na celu zapewnienie przetrwania i właściwego stanu ochrony dziko występujących na terenie kraju gatunków roślin, zwierząt i grzybów

Ochrona gatunkowa roślin i grzybów
Na terenie Nadleśnictwa Złotów występują co najmniej 33 gatunki roślin objętych ochroną ścisłą i 18 gatunków objętych ochroną częściową, 2 gatunki grzybów objętych ochroną ścisłą, 1 gatunek porostu i 2 grupy gatunków (rodzaje Usnea brodaczki i Bryoria włostki) objęte ochroną ścisłą, 1 gatunek objęty ochroną częściową oraz 1 grupa gatunków (rodzaj Cladonia - chrobotek) objęte ochroną ścisłą i częściową. Siedliska borów bagiennych, torfowisk przejściowych i wysokich są miejscem występowania licznej populacji torfowców (Sphagnum) reprezentowanych przez 8 gatunków objętych ochroną ścisłą i 2 gatunki objęte ochroną częściową. Powszechnie na tych siedliskach występuje również bagno zwyczajne (Ledum palustre) oraz nieobjęte ochroną gatunkową, ale rzadkie w naszym kraju borówka bagienna (Vaccinium uliginosum) i żurawina błotna (Oxycoccus palustris). Największe skupiska siedlisk bagiennych z ww. gatunkami występują w kompleksie Borów Kujańskich: leśnictwo Kujan - koło wsi Kujanki, torfowiska koło Jeziora Borówno i Jeziora Smólsk Mały w leśnictwie Wierzchołek. Na uwagę zasługuje również dość liczna populacja widłaków reprezentowana przez 3 gatunki: widłaka goździstego (Lycopodium clavatum) i spłaszczonego (Lycopodium complanatum) występujące głównie w kompleksie Puszczy nad Gwdą i widłaka jałowcowatego (Lycopodium annotinum) w kompleksie Borów Kujańskich.Jednym z ciekawszych obiektów przyrodniczych jest dolina rzeki Łobzonki, z najliczniejszymi na terenie Nadleśnictwa Złotów popula- cjami wawrzynka wilczełyko oraz lilii złotogłów Na terenie nadleśnictwa zinwentaryzowano 11 stanowisk wawrzynka wilczełyko (Daphne mezereum). Oprócz gatunków typowo leśnych występują również gatunki związane z siedliskami nieleśnymi głównie wilgotnymi łąkami i torfowiskami przejściowymi. Należy tutaj wymienić 4 gatunki storczyków: kruszczyk błotny (Epipactis palustris), kruszczyk szerokolistny (Epipactis helleborine), kukułka szerokolistna (Dactylorhiza majalis), kukułka krwista (Dactylhoriza incarnata) oraz należący do paprotników nasięźrzał pospolity (Ophioglassum vulgatum).
Do najciekawszych miejsc pod względem występowania chronionych i rzadkich gatunków roślin należy zaliczyć:

  • rezerwat Czarci Staw w leśnictwie Łączyń,
  • kompleks leśno-torfowiskowy przy jeziorze Wierzchołek,
  • bory sosnowy na podłożu torfowym w leśnictwie Wierzchołek i Kujan,
  • kompleks starodrzewu wokół Jeziora Borówno w Borach Kujańskich,
  • dolina rzeki Łobzonki,
  • grądy w leśnictwie Leśnik.

Ochrona gatunkowa zwierząt
Najsłabiej poznaną grupą zwierząt chronionych na terenie Nadleśnictwa Złotów są owady. Dotychczas stwierdzono 7 gatunków objętych ochroną ścisłą:  pachnica dębowa  (  Osmoderma eremita  ),  tęgosz  rdzawy (   Elater ferugineus  ), czerwończyk nieparek ( Lyceana dispar ), straszka północna (Sympecma paed isca), żagnica arktyczna ( Aeshna subarctica ), żagnica zielona (Aeshna viridis), zalotka białoczelna (Leucorrhinia albifr ons). Zapewne lista chronionych gatunków owadów jest dłuższa, ale wymaga specjalistycznych badań terenowych. Na terenie Nadleśnictwa występuje 10 gatunków płazów i 5 gatunków gadów objętych ochroną gatunkową. Działania związane z budową obiektów małej retencji oraz działalność bobrów znacznie poprawiają warunki występowania dla płazów. W 2002 roku na Stawach Szwarca w leśnictwie Wąsosz stwierdzono pierwszy w Wielkopolsce lęg łabędzia krzykliwego Kumak nizinny (Bombina bombina) został stwierdzony na 16 stanowiskach, a rzekotka drzewna (Hyla arborea) występuje powszechnie w leśnictwach Leśnik, Łobzonka, Wąsosz i Witrogoszcz. Awifauna reprezentowana jest przez 158 gatunków spośród których około 110 to gatunki lęgowe lub prawdopodobnie lęgowe. Pozostałe to gatunki przelotne i zimujące (pełna lista ptaków). Dla bielika, bociana czarnego i orlika krzykliwego powołano strefy ochrony wokół gniazd. Na terenie leśnictwa Kujan od kilkunastu lat istnieje kolonia czapli siwej. W 2012 roku stwierdzono w niej 27 gniazd.  Spośród chronionych gatunków ssaków na szczególną uwagę zasługuje wilk, który jest regularnie obserwowany w Borach Kujańskich oraz w sąsiednich Nadleśnictwach Lutówko i Runowo. Jest duże prawdopodobieństwo, że gatunek ten stanie się niebawem stałym mieszkańcem naszych lasów.